Gebelikte anne adayının vücudunda meydana gelen değişimler, demir ve bazı vitaminlere olan ihtiyacı artırıyor. Bu nedenle gebelik döneminde en sık karşılaşılan sorunlardan biri olan anemi, halk arasında bilinen adıyla kansızlık, özellikle demir eksikliğine bağlı olarak ortaya çıkabiliyor. Hafif düzeyde anemi gebelikte görülebilse de belirgin ve tedavi edilmeyen kansızlık hem anne hem de bebeğin sağlığı açısından risk oluşturabiliyor.
Özel Medicabil Sağlık Grubu Nilüfer Hastanesi Kadın Hastalıkları ve Doğum Hekimi Op. Dr. Songül Yapıcı, gebelikte aneminin ihmal edilmemesi gerektiğini belirterek, “Gebelik boyunca vücuttaki kan hacmi yaklaşık yüzde 20 ila 30 oranında artar. Bu nedenle vücudun daha fazla kırmızı kan hücresine ve dolayısıyla demire ihtiyacı olur. Hafif kansızlık görülebilse de ağır anemi normal kabul edilmemeli ve mutlaka değerlendirilmelidir” dedi.
En sık neden demir eksikliği
Kırmızı kan hücrelerinde bulunan hemoglobin, oksijenin akciğerlerden vücudun diğer bölgelerine taşınmasını sağlıyor. Yeterli hemoglobin üretilebilmesi için başta demir olmak üzere B12 vitamini ve folik aside ihtiyaç duyuluyor.
Gebelikte aneminin en yaygın nedeninin demir eksikliği olduğunu belirten Op. Dr. Yapıcı, folik asit ve B12 vitamini eksikliklerinin de kansızlığa yol açabildiğini söyledi. Çoğul gebelik yaşayanlar, gebelikleri arasında kısa süre bulunanlar, yeterli demir tüketmeyenler, gebelik öncesinde yoğun adet kanaması yaşayanlar ile bulantı ve kusma nedeniyle yeterli beslenemeyen anne adaylarının anemi açısından daha dikkatli olması gerekiyor.
Yorgunluk ve baş dönmesine dikkat
Gebelikte anemi başlangıçta belirti vermeyebilirken zamanla yorgunluk, halsizlik, üşüme ve nefes darlığı görülebiliyor. Baş dönmesi, baş ağrısı, güçsüzlük, çarpıntı ve ciltte solukluk da kansızlığın belirtileri arasında bulunuyor.
“Her yorgunluğu gebeliğin doğal bir sonucu olarak değerlendirmemek gerekir” diyen Op. Dr. Songül Yapıcı, “Özellikle giderek artan yorgunluk, baş dönmesi, nefes darlığı veya çarpıntı gibi şikâyetler varsa doktorla görüşülmelidir. Basit bir kan testiyle kansızlığın varlığı ve gerekli durumlarda nedeni belirlenebilir” ifadelerini kullandı.
Kan testiyle tespit ediliyor
Gebelik takiplerinde yapılan tam kan sayımı, aneminin tespitinde önemli rol oynuyor. Gerektiğinde demir depoları ile B12 ve folik asit düzeyleri de kontrol edilerek kansızlığın nedeni araştırılıyor.
Tedavinin aneminin nedenine ve şiddetine göre planlandığını belirten Op. Dr. Yapıcı, hafif ve orta düzeydeki vakalarda hekim önerisiyle demir, B12 vitamini veya folik asit desteği uygulanabildiğini, ağır vakalarda ise daha ileri tedavilerin gündeme gelebileceğini söyledi.
Tedavi edilmeyen belirgin aneminin anne ve bebeğin sağlığını olumsuz etkileyebileceğini vurgulayan Op. Dr. Yapıcı, “Özellikle ağır ve kontrolsüz anemi, gebelikte bazı komplikasyonların riskini artırabilir. Erken doğum ve düşük doğum ağırlığı gibi sonuçlarla ilişkilendirilebilir. Bu nedenle kansızlığın erken dönemde tespit edilmesi ve uygun şekilde tedavi edilmesi önemlidir” dedi.
Beslenme ve hekim kontrolü önemli
Aneminin önlenmesi ve tedavisinde dengeli beslenmenin önemli olduğunu belirten Op. Dr. Songül Yapıcı, demir açısından zengin yağsız kırmızı et, hindi ve ıspanak gibi besinlerin tüketilmesini, C vitamini içeren turunçgiller, domates ve biber gibi gıdaların da beslenme düzeninde yer almasını önerdi.
Gebelikte doktor tarafından önerilen prenatal vitaminlerin düzenli kullanılmasının da önemli olduğunu belirten Op. Dr. Yapıcı, demir ve vitamin takviyelerinin kişinin kendi kararıyla başlanmaması gerektiğini söyledi. “Her anne adayının ihtiyacı aynı değildir. Takviyeler, kan değerleri ve genel sağlık durumu değerlendirilerek hekim tarafından belirlenmelidir” diyen Op. Dr. Yapıcı, gebelik planlayan kadınların da varsa demir ve vitamin eksikliklerini gebelik öncesinde kontrol ettirmelerinin yararlı olacağını ifade etti.